Ást fannst í 7 gagnasöfnum

ást Kvenkynsnafnorð

eiga Sagnorð, þátíð átti

eta Sagnorð, þátíð át

éta Sagnorð, þátíð át

ást -in ástar; ástir hann fékk ást á henni; með þeim tókust ástir; ástar|játning; ásta|bál

eiga 1 -n eigu; eigur, ef. ft. eigna eiga ekki orð til í eigu sinni

eiga 2 á, átti, átt ef ég ætti ósk

eta 1 -n etu; etur, ef. ft. etna

eta 2 -ð eta; etu

eta 3 (einnig éta) át, átum, etið þótt allt etist/ætist upp (sjá § 3.5.2 í Ritreglum)

éta (einnig eta) át, átum, étið þótt ég éti/æti yfir mig (sjá § 3.5.2 í Ritreglum)

ást nafnorð kvenkyn

mikill kærleikur gagnvart annarri manneskju eða fyrirbæri

hún fann ástina á Ítalíu

ást hans var raunveruleg

hún hefur mikla ást á lífinu

ást í meinum

ást þar sem elskendur fá ekki að njótast


Fara í orðabók

eiga nafnorð kvenkyn

eign

ég á ekki/engin orð í eigu minni

ég er alveg orðlaus


Fara í orðabók

eiga sagnorð

fallstjórn: þolfall

vera eigandi (e-s), hafa (e-ð) til eignar

hann á hús og bíl

þau eiga mikla peninga

hann átti litla prentsmiðju

við eigum enga mynd af henni

þú mátt eiga þessa bók


Sjá 39 merkingar í orðabók

eta sagnorð

fallstjórn: þolfall


gamalt

borða, éta

þegar allir höfðu etið nægju sína var staðið upp frá borðum


Fara í orðabók

éta sagnorð

fallstjórn: þolfall

neyta fæðu eða matar, borða

hann át tvær sneiðar af kökunni

maturinn var svo vondur að ég gat ekki étið hann

hún gaf hundinum að éta

éta <brauðið> upp til agna

éttu skít


Sjá 4 merkingar í orðabók

ást no kvk
finna ástina
vera heppinn í ástum
vera óheppinn í ástum
vinna ástir <stúlkunnar>
kynnast ástinni
Sjá 12 orðasambönd á Íslensku orðaneti

eiga no kvk
eiga so
keppast við eins og maður eigi lífið að leysa
<þetta; sannleikurinn> á ekki upp á pallborðið hjá <honum, henni>
eins og <maður> eigi lífið að leysa
eins og maður eigi lífið að leysa
ég á ekki orð yfir <þetta>
Sjá 113 orðasambönd á Íslensku orðaneti

eta so

éta so
<féð> étur tugguna
<kýrin> étur <heyið>
<þú> getur étið andskota með súru undan sjálfum þér
éttu andskotann og eld við
éttu andskotann upp úr súru
Sjá 12 orðasambönd á Íslensku orðaneti

Stafir gríska stafrófsins eru: alfa, beta, gamma, delta, epsílon, dseta, eta, þeta, jóta, kappa, lambda, my, ny, ksí, omíkron, , hró, sígma, , ypsílon, , khí, psí, ómega.
Gefnar hafa verið út leiðbeinandi reglur um umritun úr gríska stafrófinu, sjá tímaritið Málfregnir 14, 1997, bls. 2–7.

Lesa grein í málfarsbanka


Valfrjálst er hvort ritað er eta eða éta en blæbrigðamunur þykir á merkingunni og fyrri myndin er mjög fornleg. Sjá § 3.5.2 í Ritreglum.

Lesa grein í málfarsbanka

eta
[Læknisfræði]
[skilgreining] Sjöundi stafur gríska stafrófsins.
[enska] eta

eta
[Stjörnufræði]
[skýring] sjöundi stafur gríska stafrófsins, oft notaður til að tákna sjöundu björtustu stjörnuna í stjörnumerki
[enska] eta

ást kv
[Uppeldis- og sálarfræði]
[skýring] Í almennum skilningi er ást áköf blíðukennd í garð tiltekinnar persónu, einnar eða fleiri. Watson telur ást ásamt ótta og bræði vera ígróin geðbrigði öðrum fremur
[enska] love

éta so
[Læknisfræði]
samheiti frumuéta, ígleypa
[skilgreining] Taka inn agnir með frumuáti.
[enska] phagocytize

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Hafa í eigu sinni, vera eigandi að e-u.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Eiga barn: fæða barn, vera foreldri barns.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Eiga konu/mann: vera í hjúskap við.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Ganga að eiga e-n/e.a.: giftast honum/henni.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Vera e-ð skylt, vegna ákvörðunar annarra (sbr. ég á að gera þetta).

1 ást, †ó̢st kv. ‘kærleiki’; sbr. fær. ást, nno. åst, fe. ǣst, ēst ‘vinsemd, kærleikur, greiðasemi’, fhþ. anst ‘gleði, hylli, þakklæti’, gotn. ansts ‘ást’ (< *ansti-). Sjá unna (1), æsta og öfund. E.t.v. sk. gr. pros-ēné̄s ‘vinsamlegur’ eða gr. oníēmi (dór. onínāmi) ‘hjálpa, gleð’.


2 Ást- forliður mannanafna, eins og Ástgeir, Ástkell, Ástlaugur, Ástmar, Ástráður, Ástvaldur, Ástný og Ástríður o.fl., er í sumum tilvikum ungur eða orðinn til úr Ás- (5), í öðrum líkl. s.o. og ást (1); Ásta og Ásti eru e.t.v. upphaflega stuttnefni.


eiga (nþl.)s. ‘hafa eignarumráð yfir, hafa (í eigu sinni); vera skylt,…’; sbr. fær. og nno. eiga, sæ. ega, äga, d. eje (á frnorr. rúnaristu aih), fe. āgan (nt. āh), fhþ. eigan (nt. ēh), gotn. aigan (nt. aih). Af so. er leitt eiga kv. og eigi k. ‘eign, eignarhlutir’, sbr. nno. eige kv., sæ. ega, äga, d. eje, fe. āge ‘eign’. Sk. fi. í̄śe, í̄ṣṭe ‘á, ræður yfir’, īśvará-ḥ ‘efnaður, fær um, sem skipar fyrir’, fpers. (avest.) ise ‘herra yfir’, ē̆šti- ‘eign, auður’, og hugsanlega tokk. B aik-, aiś- ‘vita’. Óljóst er hvort rótin hefur upphafl. langt eða stutt tvíhljóð (*ēiḱ- eða *aiḱ-) og eins hvort eignarmerkingin hefur þróast úr ‘að ráða yfir’ eða úr ‘að hafa tekið’, sbr. *ai- í gr. aínymai ‘taka’, fpers. (avest.) aēta- ‘(réttur) hluti’. Sjá eiginn, ætt (1) og æska (3).


1 eta kv. † ‘stallur, jata’. Óklofin mynd af jata (s.þ.), einnig í merk. † ‘stjörnumerki, stjörnuþyrping’ (sbr. lat. praesēpes); í ft. etur † ‘krabbamein’. Sjá éta og jata.


2 eta kv. (nísl.) sjöundi stafur gríska stafrófsins, η, táknar langt e; sbr. hebr. het.


éta, †eta (st.)s. ‘taka til sín fæðu, snæða, borða; tæra í sundur,…’; sbr. fær. og nno. eta, sæ. äta, nd. æde (fd. ætæ), fe. og fsax. etan, fhþ. ezzan, ne. eat, nhþ. essen, gotn. itan. Sbr. og lat. edere ‘borða’, gr. édomai ‘vil eta’, lith. ė̕du, fi. ádmi ‘ég borða’, fsl. jamĭ, arm. utem (s.m.), hett. ed- ‘borða, eta’. Orðið virðist samie. og á sér mikið frændlið. Sjá at (2), át, áta, etja (2), jata, jötunn, æti, æsli og ætur og tönn.