átti fannst í 6 gagnasöfnum

átta 1 -n áttu; áttur, ef. ft. áttna hver á áttuna?

átta 2 áttaði, áttað ég átta mig ekki á þessu

átta 3 átta ára; klukkan átta

eiga 1 -n eigu; eigur, ef. ft. eigna eiga ekki orð til í eigu sinni

eiga 2 á, átti, átt ef ég ætti ósk

átta nafnorð kvenkyn

spil númer átta af sérhverri sort


Sjá 2 merkingar í orðabók

átta töluorð

talan 8


Fara í orðabók

átta sagnorð

fallstjórn: þolfall

átta sig á <þessu>

gera sér grein fyrir þessu, skilja þetta


Fara í orðabók

eiga nafnorð kvenkyn

eign

ég á ekki/engin orð í eigu minni

ég er alveg orðlaus


Fara í orðabók

eiga sagnorð

fallstjórn: þolfall

vera eigandi (e-s), hafa (e-ð) til eignar

hann á hús og bíl

þau eiga mikla peninga

hann átti litla prentsmiðju

við eigum enga mynd af henni

þú mátt eiga þessa bók


Sjá 39 merkingar í orðabók

eiga no kvk
eiga so
keppast við eins og maður eigi lífið að leysa
<þetta; sannleikurinn> á ekki upp á pallborðið hjá <honum, henni>
eins og <maður> eigi lífið að leysa
eins og maður eigi lífið að leysa
ég á ekki orð yfir <þetta>
Sjá 113 orðasambönd á Íslensku orðaneti

Rétt er að segja: átta sig á einhverju. Hún er búin að átta sig á málinu.

Lesa grein í málfarsbanka

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Hafa í eigu sinni, vera eigandi að e-u.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Eiga barn: fæða barn, vera foreldri barns.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Eiga konu/mann: vera í hjúskap við.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Ganga að eiga e-n/e.a.: giftast honum/henni.

eiga
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Vera e-ð skylt, vegna ákvörðunar annarra (sbr. ég á að gera þetta).

átta to. (8 eða 2 x 4); sbr. fær. átta, nno. åtte, sæ. åtta, d. otte, fe. eahta, fhþ. ahto, gotn. ahtau, sbr. lat. octō, gr. októ̄, fi. aṣṭá̄(u) (s.m.). Orðið sýnist hafa tvítöluendingu, sbr. gotn. og fi., og giskað hefur verið á að það ætti í öndverðu við framrétta fingur beggja handa að þumalfingrum undanskildum ɔ fingratoturnar, og væri sk. gr. akís ‘oddur, broddur’, lat. aciēs, ísl. egg kv. o.s.frv. Raðtalan átti, sbr. gotn. ahtuda; áttandi, áttundi myndað eftir sjöundi og níundi.


eiga (nþl.)s. ‘hafa eignarumráð yfir, hafa (í eigu sinni); vera skylt,…’; sbr. fær. og nno. eiga, sæ. ega, äga, d. eje (á frnorr. rúnaristu aih), fe. āgan (nt. āh), fhþ. eigan (nt. ēh), gotn. aigan (nt. aih). Af so. er leitt eiga kv. og eigi k. ‘eign, eignarhlutir’, sbr. nno. eige kv., sæ. ega, äga, d. eje, fe. āge ‘eign’. Sk. fi. í̄śe, í̄ṣṭe ‘á, ræður yfir’, īśvará-ḥ ‘efnaður, fær um, sem skipar fyrir’, fpers. (avest.) ise ‘herra yfir’, ē̆šti- ‘eign, auður’, og hugsanlega tokk. B aik-, aiś- ‘vita’. Óljóst er hvort rótin hefur upphafl. langt eða stutt tvíhljóð (*ēiḱ- eða *aiḱ-) og eins hvort eignarmerkingin hefur þróast úr ‘að ráða yfir’ eða úr ‘að hafa tekið’, sbr. *ai- í gr. aínymai ‘taka’, fpers. (avest.) aēta- ‘(réttur) hluti’. Sjá eiginn, ætt (1) og æska (3).