ó fannst í 3 gagnasöfnum

ó 1 -ið ó-s; ó ó-ið hefur fallið niður

ó 2 mér varð um og ó

Ó -ið Ó-s; Ó Ó-ið á að vera lítið ó

ó upphrópun

táknar eftirsjá, dapurleika, sársauka

ó, ég gleymdi fundinum

ó, ég finn svo til með henni

ó, mér er svo illt


Fara í orðabók

1 á, †ó̢, †ó kv. ‘vatnsfall, fljót’; sbr. fær. á, nno. å, fsæ. og fd. , fe. éa ‘vatn, fljót’, fhþ. aha ‘vatn, fljót, straumur’, gotn. ahwa < germ. *ahwō. Skyld orð eru lat. aqua ‘vatn’, rússn. (baltn.?) árheitið Oka; sbr. ennfremur ísl. aga (2), agi (2), agðast, ey (1), ægir (2), ægja (2), öglir, ögur (5) og ögurstund.


1 †ó, †ó̢ kv. ‘á, elfur’. Sjá á (1), Ó er einnig fno. bæjarnafn, sbr. ísl. Á.


2 Ó kv. fno. staðarnafn, líkl. eyjarheiti; sbr. nno. Oen, Onæ. Uppruni óljós. Hugsanl. < *uhō sk. gotn. auhuma ‘hæstur, hærri’. Ath. óa (2), Ómi og Óst.


3 ó uh. lætur í ljós sársauka, en líka undrun og gleði o.fl.; sbr. nno., sæ. og d. o, gotn. o, mhþ. , nhþ. oh, sbr. ennfremur lat. og gr. (ie. ). Í ie. málum kemur líka fyrir uh. < *, sem einnig hefði átt að verða * í germ. Sumir telja að uh. ó í norr. sé að hluta to. úr lat., en það er vafasamt. Af ó er leidd so. óa ‘segja æ eða ó, reka upp sársaukahljóð’. Ath. æ~(3).


4 ó- neikvæður forliður sams., í fornmáli einnig ú-, einkum í fno.; sbr. nno. og d. u-, fær. ó-, sæ. o-; < *un-, sbr. fe., fhþ. (ne. og nhþ.) og gotn. un-, sbr. lat. in-, gr. a-, an-, fír. in-, e-, fi. a-, an-; < ie. *- hvarfstig af neitunarorðinu *ne. Sjá , nei, . Forsk. ó- umhverfir merkingu jákvæðs orðs, sbr. ófagur, gefur hlutlausum orðum niðrandi tákngildi, t.d. óöld, og herðir á merkingu (sumra) neikvæðra orða svo sem ótyrming ‘ódöngun’, en umhverfir tákngildi annarra, sbr. ólatur.