Brúki fannst í 5 gagnasöfnum

brúk Hvorugkynsnafnorð

brúka Sagnorð, þátíð brúkaði

brúk -ið brúks góður til síns brúks; brúks|hlutur

brúka brúkaði, brúkað vertu ekki að brúka munn!

brúk nafnorð hvorugkyn

not, notkun

þau búa til sultu til eigin brúks

<hnífurinn> er góður til síns brúks


Fara í orðabók

brúka sagnorð

fallstjórn: þolfall


gamaldags

nota

brúka <tóbak>

vera kjaftfor

brúka munn / kjaft

vera kjaftfor


Fara í orðabók

brúk no hvk
<efnið> er gott til síns brúks

brúk h. ‘hrúga, dyngja’, einkum í sams. þarabrúk h. ‘þaradyngja (á skeri eða í fjöru)’. (Nísl. bendir eindregið til langs stofnsérhljóðs í orðinu). Sbr. fær. brúk ‘þarahrúga’, nno. bruk h. (s.m.), hjaltl. bruk ‘haugur, rekaldsdyngja’, jó. brøg ‘upprekið þang, þarahrúga’ (< *brauk?). Hugsanlega sk. brauk og gr. phrýgana ‘þurrir kvistir eða greinar’ og ætti þá orðið í öndverðu við þurrt, brakandi þang. Vafasamt. Merk. ‘þensla við gerjun’ (B.H.) sem og -brúk h. í sams. hnakkabrúk (18. öld) ⊕ ‘hnakkadrembi, hnakkaspik’ gætu bent til þess að merk. ‘hrúga’ væri upphafl. og orðið e.t.v. sk. brúsa og brúskur, sbr. brúka (2).


1 brúka s. (16. öld) ‘nota’; brúk h., brúkun kv. ‘not, notkun’. Sbr. fær. brúka, nno. og sæ. bruka, d. bruge. To. úr mlþ. brūken, sbr. fe. brūcan, fsax. brūkan, fhþ. brūhhan (nhþ. brauchen), gotn. brukjan. Sk. lat. fruor (< *frūgvor) ‘nýt, nota’ og frūctus ‘nautn, arður, ávöxtur,…’ og frūx ‘aldin’. Ath. brúka (2).


2 brúka s. (17. öld): b. sig ‘vera kjaftfor’; brúk h. (16. öld) ‘oflæti, gort’; brúkari k. (17. öld) ‘gortari’; brúkinyrtur l. ‘raupsamur’; brúkyrði h. ‘gort’; brúklegur l. ‘upp með sér’ og e.t.v. Brúki jötunheiti. Orð þessi eru tæpast tengd brúka (1) eða to. úr mhþ. brogen ‘rísa, lyftast, hreykjast,…’ (skvt. Westergård-Nielsen 1946). E.t.v. sk. brúk; s.þ. og ath. brúklegur.