afdankaður fannst í 5 gagnasöfnum

afdankaður -dönkuð; -dankað STIGB -ri, -astur

afdankaður lýsingarorð

gamall og slitinn, aflóga

afdönkuð húsgögn

þessi afdankaði þingmaður var gerður að sendiherra


Fara í orðabók

af-baka s. (16. öld) ‘aflaga, skekkja’; sbr. nno. avbakleg ‘öfugsnúinn, óhægur, erfiður, afskekktur’, avbekt ‘þver, öfugur’, sæ. máll. åbäklig ‘luralegur, ólögulegur’, fær. avbeklaður ‘illa troðinn, aflagaður (um skó)’. Myndun orðsins er óljós, þótt það sé sýnilega tengt no. bak. F.J. (1914) ætlar að það merki í öndverðu ‘að bakfletta trjávið, höggva ávala af trjám’ og styðst þar m.a. við umsögn B.H., en það samræmist lítt merkingu og formi nno. og sæ. orðmyndanna. Sjá bak og bekill; ath. bækill. -baldi k. (nísl.) ‘ofsafenginn maður’, sk. baldinn l. og ofbeldi h. -bragð h. ‘e-ð frábært’; sbr. nno. avbragd og fær. avbragd- í avbragdsstyrki ‘mikið afl’. Leitt af so. *aƀ-bregðan eða bregða af, sbr. afbrugðinn ‘frábrugðinn, ólíkur’ og afbrúðig(u)r. -brúðig(u)r l., af-brýði (†af-brygði) kv. Sjá ábrúðig(u)r. -danka s. (nísl.) ‘svipta metorðum eða stöðu’; -dankaður l. (18. öld) ‘aflóga, uppgjafa-’. To. úr d. afdanket (s.m.), afdanke < þ. abdanken ‘kveðja, þakka og fara’. -drif h.ft. † ‘dáð, afrek, frami; örlög, endalok’, e.t.v. leitt af so. *aƀdriƀan ‘reka af dugnaði’ e.þ.u.l., sbr. afrek h.; nísl. afdrif ‘hrakning skips frá réttri stefnu’ er ungt orð og leitt af að drífa af (leið), sbr. nísl. afrek í s.m.