afglapa fannst í 6 gagnasöfnum

afglapi -nn -glapa; -glapar afglapa|skapur

afglöp -in -glapa

afglapi nafnorð karlkyn

vitleysingur, flón, bjálfi

hann er trúgjarn afglapi


Fara í orðabók

afglöp nafnorð hvorugkyn fleirtala

stórvægileg mistök

honum var vikið úr starfi fyrir afglöp sín


Fara í orðabók

embættisafglöp hk
[Stjórnmálafræði]
samheiti afglöp
[enska] malfeasance

afglöp
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] aðgæsluleysi .

⊙af-eykur kv.ft. (19. öld), sjá afuggur, afviggur og afhögg. -farir kv.ft. ‘lok’, sbr. affaragóður, affarasæll; líklega myndað af forskeyttri so. *affaran, sbr. fhþ. abfaran ‘fara á brott’. -ferja s. s.s. offerja (sjá offara). -fikti, -fekt, -fekti h. (18. öld) ‘hégómaháttur, afkáraháttur í framkomu’. To. úr d. affekt ‘geðshræring, æsing’ < lat. affectus ‘hugarástand’. -front h. (19. öld) ‘tilgerð, afkáraskapur, móðgun’; affrontera s. (18. öld) ‘misbjóða, móðga’. To., sbr. d. affront, líkl. ættað úr fr., sbr. fr. affront ‘opinber móðgun,…’. Orðið er þó tæpast komið inn í ísl. beint úr fr., heldur um milliliði eins og d. eða lþ., sbr. gþ. affront ‘móðgun’. Orðið virðist hafa sætt merkingaráhrifum frá front (s.þ.). -geipa ao. ‘ákaflega, óhemjulega’, fara a. ‘villast algerlega, ana út í villu’; sk. geip h., geipa s. og geipi-; af- í herðandi merkingu. -gelja kv. † ‘þvaður, mas’, leitt af so. *aƀgalan, sk. gala og geljandi, af- í herðandi og niðrandi merkingu. -glapi k. ‘glópur, reginfífl’, -glöp h.ft. ‘reginvillur eða yfirsjónir’, e.t.v. leitt af so. *aƀ-glapōn ‘glepja algerlega’, a.m.k. er af- notað í herðandi merkingu. Sk. glepja, glöp, glópur og glæpur. Sjá glap. -(h)rapi k. ‘örvasa maður, vesalingur’ (í físl.), en einnig ‘afturför, tjón’ (í nísl.); sbr. fsæ. afrape ‘vesæll, fátækur og örvasa maður’. Sennilega leitt af so. *afhrapōn ‘falla af’, sbr. hrapa; upphafl. merk. ‘úrkast, rusl’ e.þ.u.l. -hroð h. ‘tjón, skaði’, ummyndað úr afráð (s.þ.) m.a. fyrir hugtengsl við so. að hrjóða (1); afhroð þekkist líka í merk. ‘afrak af túni; væskilslegur maður, vanfóðruð skepna’ og er í þeirri veru efalítið dregið af so. hrjóða (1) og forsk. af-. -hvarf h. ‘úrleiðis krókur, lykkja á leið’; e.t.v. leitt af so. *afhwerfan ‘snúa úr leið’. Sjá hverfa (2). -högg h. ‘það að höggva af; e-ð afhöggvið, t.d. þráðarendar á vefjaruppistöðu’; sbr. nno. avhogg ‘e-ð afhöggvið,…’. Sjá afeykur, afuggur, afvikur, afviggur, sem virðast afbökun úr afhögg í síðarnefndu merkingunni.


glap h., einkum í ft. glöp ‘óhæfa, tál, mistök’; glapi, afglapi k. ‘flón’; afglapa s. ‘trufla, rugla’; glapna s. ‘bregðast, förlast’. Sbr. nno. glap ‘bil, op’, sæ. máll. glap ‘rifa, gat’, nno. glapa ‘vera gloppóttur’, sæ. máll. glapa ‘standa opinn, vera lausmáll’, mhþ. erglaffen ‘blekkja, tæla’, svissn. umhergläffen ‘flækjast (iðjulaus) um’. Sk. lith. glebù (glembù), glèbti ‘vera háll eða sleipur’, af ie. *ǵhleb- ‘gljá (renna til, opnast)’. Sjá glefsa, glepja, glópur, glapp, glæpur og afglapi.