auð fannst í 6 gagnasöfnum

Auður Karlmannsnafn

auður Lýsingarorð

auður Karlkynsnafnorð

auður 1 -inn auðs safna auði; raka saman auðnum; auð|dýrkun

auður 2 auð; autt

auður lýsingarorð

með engu á, tómur

autt blað

þau settu borðið á autt svæði á gólfinu

hann settist í eina auða sætið í salnum


Sjá 3 merkingar í orðabók

auður nafnorð karlkyn

mikið fé, auðæfi

veraldlegur auður skiptir hana litlu máli

þau njóta auðs síns meðan hann endist

auður og völd er hans eina áhugamál


Fara í orðabók

auður no kk
auður lo
sitja ekki auðum höndum
eiga auð fjár
safna auði
sitja auðum höndum
hafa auð fjár
Sjá 13 orðasambönd á Íslensku orðaneti

auðlegð kv
[Hagfræði]
samheiti auður
[enska] wealth

auður kk
[Hagfræði]
samheiti auðlegð
[enska] wealth

auður
[Hugbúnaðarþýðingar]
samheiti tómur
[enska] blank

auður
[Sjómennsku- og vélfræðiorð]
samheiti tómur
[enska] empty

auður
[Hugbúnaðarþýðingar]
samheiti tómur
[enska] Empty

stafabils hk
[Upplýsingafræði]
samheiti auður, stafabils-
[sænska] blank,
[enska] blank,
[norskt bókmál] blank,
[hollenska] leeg,
[þýska] leer,
[danska] blank,
[franska] vierge

1 auð- forsk. í auðsær, auðveldur o.s.frv.; sbr. fær. eyð-, nno. aud-, leitt af *auþa- l., sbr. fe. éaðe, íeðe, fhþ. ōdo, ōdi ‘auðveldur, þægilegur’; e.t.v. sk. físl. ey h., sbr. frnorr. rúnaristur auja ‘heill, hamingja’ og gotn. awi- í awiliuþ ‘þökk’, lat. avēre ‘líða vel, girnast’, fi. ávati ‘hjálpar’.


2 Auð- í forlið mannanafna eins og Auðbjörn, Auðfinnur, Auðgeir, Auðólfur, Auðbjörg, Auðgerður, Auðhildur o.fl., af auður (1), sbr. auðinn, auð(u)r (2) og Auður (4); sbr. og Auði og Auðun(n).


1 auður k. ‘ríkidæmi, auðæfi’; sbr. fær. eyður, fsæ. öþer (nsæ. (Uppsala)öd), fe. éad h. ‘ríkidæmi; hamingja’, fsax. ōd ‘góð efni’, fhþ. -ōt; auður < germ. *auða-, sk. auðinn og þá e.t.v. sk. lith. áusti ‘vefa’, sbr. örlagavefinn, síður af ie. *au-dh- ‘úthluta’. Upphafl. merk. orðsins virðist vera ‘hamingja eða það sem máttarvöld láta mönnum falla í skaut’; sbr. svipað merkingarferli í rússn. bogatyj ‘ríkur’ af bog ‘guð’, lat. dīves ‘auðæfi’ tengt deus ‘guð’ og fortūnātus ‘efnaður’ af fortūna ‘örlög, hamingja’. Sjá auðinn, auðugur, auð(u)r (2) og auðæfi; ath. vaður (1) og voð. (Sumir telja að auður sé sk. auð- (1) í auðveldur o.fl., en það er ekki líklegt, sbr. að auð- hefur germ. þ (< ie. t) í stofni, en auður k. germ. ð (< ie. dh)).


2 auð(u)r kv. † ‘örlög, dauði; hamingja, auðna; örlagadís, norn’. Upphafleg merking sýnist helst vera ‘örlög, örlagavefur’; e.t.v. sk. lith. áudžiu, áusti ‘vefa’, lettn. audi ‘vefur’, af ie. rót *audh- (< *au-dh-), sbr. voð kv. og vaður (1). Orðið er efalítið af sama toga og auðinn l. og auður k., en hér kemur hin neikvæða hlið örlaganna skýrar fram.


3 auður l. ‘tómur, óbyggður’; sbr. fær. eyður, nno. aud (d. øde, sæ. öde hafa lagað sig eftir þ. öde), fe. íeðe, fhþ. ōdi, gotn. auþs, auþeis; sbr. gr. aúsios (< *au-tio-) ‘tómur, árangurslaus’. E.t.v. af ie. rót *au-, *au̯ē̆- ‘burt, frá’, sbr. lat. au-, fi. ava- ‘frá, niður’ (sbr. vestur). Af lo. auður eru leidd auðn kv. ‘eyðimörk’ og so. auðna ‘taka upp snjó’ og auðna kv. ‘snjólaus blettur,…’. Sjá eyða.


4 Auður kv. konunafn og Auður k. karlmannsnafn, sbr. Auð- (2) og auður (1 og 2).