auk fannst í 6 gagnasöfnum

auk þrír fólksbílar auk jeppans

auka jók, jukum, aukið ég eyk í ermina; þótt ég auki/yki minn hlut; ef við ykjum ferðina

auk forsetning

að (e-u/e-m) viðbættu(m)

hún á að greiða alla skuldina auk kostnaðar

við vorum 20 í ferðinni auk fararstjóra


Fara í orðabók

auka sagnorð

fallstjórn: þolfall

gera (e-ð) meira, stærra, víðtækara

ökumaðurinn jók hraðann

auglýsingarnar hafa aukið söluna

sólskinið eykur bjartsýnina hjá henni

rannsóknirnar juku þekkingu manna

auka á <þetta>

eignast afkvæmi

auka við <þetta>

eignast afkvæmi

auka kyn sitt

eignast afkvæmi


Fara í orðabók

Sögnin auka er notuð bæði í jákvæðu og neikvæðu samhengi. Þeir auka vinsældir sínar með þessum aðgerðum. Þeir auka kostnaðinn með mistökum sínum. Ef sagt er auka á eitthvað er merkingin fremur í áttina við að magna eitthvað óæskilegt, t.a.m. þessir atburðir auka á vandann.

Lesa grein í málfarsbanka

auka
[Sjómennsku- og vélfræðiorð]
[enska] increase

eftir
[Bílorð]
samheiti auka
[skilgreining] Enska orðið vísar til þess þegar einhver hlutur eða virkni verður fyrir tilverknað „primary“ áhrifa
[enska] Secondary

auka so
[Tölvuorðasafnið]
[skilgreining] Hækka gildi stærðar um tiltekið gildi.
[enska] increment

1 †auk, †ok, og st. (ao.); sbr. fær. og, nno. au, og, sæ. och, ock, d. og, fe. éac, fhþ. ouh ‘einnig,…’, gotn. auk ‘því að, en, líka’. Sbr. gr. aũge, aũte ‘aftur’, lat. aut ‘eða’. Líkl. sk. fn.-stofninum *au-, *u-, sbr. fpers. ava- ‘þessi þarna’, fsl. ovŭ ‘annar’, sbr. ennfremur lat. au-, fi. ava ‘burt, niður’; sjá forsk. au-. Aðrir telja að auk sé sk. auk (2) og so. auka, en það er ólíklegra. Sjá og (1).


2 auk fs. ‘að auki, að viðbættu,…’. Sbr. auka s. og auki og auk(u)r; auk eiginl. þf. (og nf.) af no. *auka-.


auka (tvf.)s. ‘bæta við, stækka’; sbr. fær. eyka, nno. auka, sæ. öka, d. øge, gotn. aukan, fe. éacian, fhþ. ouhhōn. Sk. lat. augere ‘auka’, augustus ‘mikill, ágætur’, lith. áugu, áugti ‘vaxa’, fi. ugrá- ‘sterkur’; af ie. rót *au̯eg-, *aug-. Sjá vaxa (1), okra (1), ýki og æxli. Af so. auka eru leidd no. auki k. ‘viðbót’, sbr. nno. auke k. og fe. éaca (s.m.), og auk(u)r k., sbr. sæ. máll. auk k., og aukning kv. í svipaðri merkingu. Sjá auk (2).


1 og, †ok, †auk st. (ao.) ‘einnig, líka’; sbr. fær., nno. og d. og (nno. einnig oug, au,…), sæ. och, fe. éac, fsax. ōk, fhþ. ouh, gotn. auk (merk. ‘einnig, ennfremur, því að’). Líkl. sk. gr. aũge ‘aftur’, lat. aut ‘eða’, fi. u, utá ‘líka, en’, tokk. A ok, B uk ‘auk þess’; af fn.-stofni *au-, *u-, sbr. fi. ava- ‘þessi þarna’. Aðrir telja að germ. st. *auka- sé nafnorðs-fallmynd sk. so. auka, sbr. að auki. Vafasamt.