dúni fannst í 6 gagnasöfnum

dún Hvorugkynsnafnorð

dúnn Karlkynsnafnorð

dúnn -inn dúns mikið af dún(i); dún|fiður

dúnn nafnorð karlkyn

fíngert fiður


Fara í orðabók

Dúnn: þgf. dún eða dúni.

Lesa grein í málfarsbanka

dóni k. (17. öld) ‘ruddi, rusti’; dónsi, dúni k. (s.m.). To., líkl. stytting latínuskólapilta á nafninu Corydōn, en svo nefndist fátækur fjárhirðir í einu hjarðljóði Virgils (sbr. Ljóðaglósur sr. Jóns Þórðarsonar og J. Ben. 1965). Af dóni eru leidd lo. dónalegur og dónskur.


dúni k. † eldsheiti (í þulum). Orðið virðist hafa ú í stofni og er líkl. sk. dúnn (2), sk. fi. dhúni- ‘hávaðasamur, dynjandi’, dhú̄na- ‘æstur’, gr. thý̄nō ‘æði fram’ og e.t.v. fsax. dūnunga ‘æði, æsing’ og gotn. pn. Dūnila; e.t.v. rótskylt duna og dunsuður.


1 dúnn k., dún h. ‘smágert fiður’; sbr. fær. dún, nno., sæ. og d. dun (s.m.) (norr. to. í mlþ. dūne, nhþ. daune og e. down). Sbr. ennfremur mholl. donst ‘dúnn, méldust’, holl. dons ‘dúnn’. Af ie. rót *dheu- ‘hrista, rjúka’, eiginl. ‘e-ð sem fýkur’, sbr. lith. dujė ‘dúnn’ og dujà ‘dust’. Af sömu rót er einnig lþ. düne ‘sandhóll’ og fe. dūn ‘haugur’, eiginl. ‘e-ð samanfokið’. Sjá daunn og dýja.


2 dúnn k. † ‘hópur; tugur’; sbr. nno. dun ‘hópur, (fiska)torfa’, dune k. ‘(fugla)hópur’, sæ. máll. dun ‘fiskatorfa’. Líkl. sk. duna og dynur, sbr. sauðadunur, -dynur ‘dynur af sauðafjölda, sauðahópur’ (e.t.v. upphaflega mislestur fyrir sauðadún (þf.)). Sjá dunsuður og dynja. Aðrir telja að dúnn (1) og (2) séu upphaflega s.o. Vafasamt.