einna fannst í 6 gagnasöfnum

einn Lýsingarorð

einn Óákveðið fornafn

einn Töluorð

einn 1 ein; eitt allt í einu; ég hitti hann einan

einn 2 ein; eitt dag einn; einna stærstur

einn 3 eitt ár; ein hjón; einar buxur

einn lýsingarorð

án félagsskapar, einsamall

hann var einn heima

hún var ein í bílnum

skáldið sat eitt á bekknum

börnin fóru ein út í skóg

vera einn á ferð

einn og eingöngu

einn og út af fyrir sig

þetta er sami maðurinn

vera einn og yfirgefinn

einn og eingöngu

einn og út af fyrir sig

þetta er sami maðurinn

tveir einir/ tvær einar/ tvö ein

einn og eingöngu

einn og út af fyrir sig

þetta er sami maðurinn

<þetta er> einn og sami maðurinn

einn og eingöngu

einn og út af fyrir sig

þetta er sami maðurinn

einn saman

einn og eingöngu

einn og út af fyrir sig

þetta er sami maðurinn

einn og sér

einn og eingöngu

einn og út af fyrir sig

þetta er sami maðurinn


Fara í orðabók

einn töluorð

talan 1

eins árs barn


Fara í orðabók

einn fornafn

nokkur, viss (með óljóst tilgreindu nafnorði)

dag einn kom bréf

hann hitti konu eina

hún efaðist ekki eitt andartak


Sjá 2 merkingar í orðabók

einna atviksorð/atviksliður

notað með efsta stigi lýsingarorða og atviksorða: á meðal (þeirra bestu, verstu o.s.frv.)

mér finnst blái sófinn einna fallegastur

styttan minnir einna helst á tröllskessu

henni líkar einna best við sögukennarann


Fara í orðabók

einn lo
einn to
einn to/fn/lo

Betra er að segja einn af hverjum sjö gengur í kröfugöngunni en „einn af hverjum sjö ganga í kröfugöngunni“.

Lesa grein í málfarsbanka


Lýsingarorðin einn (ein, eitt), tvennur (tvenn, tvennt), þrennur (þrenn, þrennt), fern (fern, fernt) standa með ákveðnum orðum sem aðeins eru til í eintölu. Honum mistókst í tvennum skilningi, jafnvel þrennum. Það er hægt að sýna fram á þetta með tvennum hætti. Eins konar, tvenns konar.
Hvorugkynið eitt (tvennt, þrennt, fernt) er stundum notað sem nafnorð. Ég skal segja þér eitt mjög merkilegt, jafnvel tvennt ef þú verður góð. Þau eiga tvennt og þrennt af öllu. Fernt fórst í árekstri í gær. Diskurinn brotnaði í þrennt.
Fleirtalan af fyrrnefndum lýsingarorðum, þ.e. einir (einar, ein), tvennir (tvennar, tvenn), þrennir, (þrennar, þrenn), fernir (fernar, fern), stendur með orðum sem aðeins eru til í fleirtölu. Hann keypti sér þrennar buxur, einar síðbuxur og tvennar stuttbuxur. Stofnuð voru ein heildarsamtök úr fernum eldri samtökum.

Lesa grein í málfarsbanka


Mælt er með því að segja hún er einn af þátttakendum, ekki „hún er ein af þátttakendum“; hann er eitt af börnum bóndans, ekki „hann er einn af börnum bóndans“; stærsta skipið er ein af fleytum konungs, ekki „stærsta skipið er eitt af fleytum konungs“.

Lesa grein í málfarsbanka


Sagnir og fallorð, sem standa með töluorðinu einn, eru ávallt í eintölu og skiptir þá ekki máli hvort töluorðið stendur eitt eða er síðasti hluti lengri tölu. Það er tuttugu og eitt grænt epli og þrjátíu og ein appelsína í körfunni.

Einn af þeim sem. Hann er einn af þeim sem vilja auka aflann. Ekki: „hann er einn af þeim sem vill auka aflann.“ Skýring: hann er einn af þeim; þeir vilja auka aflann.

Einn þeirra sem. Hann er einn þeirra sem vilja auka aflann. Ekki: „hann er einn þeirra sem vill auka aflann.“ Skýring: hann er einn þeirra; þeir vilja auka aflann.

Lesa grein í málfarsbanka


Við ritun talna inni í texta er mælt með því að a.m.k. þær tölur sem beygjast, tölurnar einn, tveir, þrír og fjórir, séu ritaðar með bókstöfum. Öðru máli gegnir í töflum ýmiss konar og stærðfræðilegum útreikningum, þar fer oft betur að rita tölurnar með tölustöfum. Oft fer líka illa á því að skrifa sumar tölur með bókstöfum og aðrar með tölustöfum, dæmi: Hún reyndi við prófið fjórum–5 sinnum. Hér hefði farið betur að rita báðar tölurnar með bókstöfum eða tölustöfum.

Lesa grein í málfarsbanka

einn to., fn., l. ‘minnsta heil tala; einhver, nokkur; aleinn, einsamall’; sbr. fær. og nno. ein, sæ. og d. en (een), fe. ān, ne. one, nhþ. og fhþ. ein, gotn. ains, lat. ūnus (< *oino-), gr. oiné̄ ‘eitt auga á teningi’, fi. éna-ḥ ‘hann’, fsl. inŭ ‘einn’, lith. víenas, fír. óin (s.m.). Líkl. af fn.-stofninum e-, ei-, i-, sbr. gotn. is ‘hann’ og ísl. tvfn. es, er. Sbr. ennfremur fpers. (avest.) ai-va-, fi. é-ka-ḥ ‘einn’. Sjá einga, einka-, ekkja (1) og engi (2).