fengi fannst í 6 gagnasöfnum

fékk, fengum, fengið ef ég fengi starfið; þótt við fáum/fengjum leyfið

fengur -inn fengs/fengjar; fengir skila illum feng; feng|sæld; feng|samur

fengur nafnorð karlkyn

það sem e-r fær, t.d. ránsfengur, veiði

samanlagður fengur þeirra voru tíu fiskar

þjófurinn var látinn skila fengnum


Sjá 2 merkingar í orðabók

sagnorð

fallstjórn: þolfall

taka við (e-u), öðlast (e-ð)

hún fékk bók í afmælisgjöf

hann fær tímaritið sent heim

ég ætla að fá fjögur rúnnstykki

þeir fengu peninga að láni

nemendurnir fá langt jólafrí

við fengum aðstoð við að mála stofuna

hann fékk flensu í vetur


Sjá 16 merkingar í orðabók

fengur no kk
vera frekur til fengsins

Samkvæmt orðabókum er rétt að segja fengur í einhverju, hins vegar er ekki hægt að amast við þeirri útbreiddu málvenju að segja fengur að einhverju.

Lesa grein í málfarsbanka


Rétt er með farið að segja illur fengur illa forgengur.

Lesa grein í málfarsbanka


Sögnin er stundum notuð sem hjálparsögn með aðalsögn í lýsingarhætti þátíðar. Falli andlagsins ræður aðalsögnin en ekki hjálparsögnin. Þú færð þessu ekki breytt. Þú færð þetta ekki borgað. Ég fæ litlu áorkað í dag. Ég fæ lítið gert í dag.

Lesa grein í málfarsbanka

fengur
[Lögfræðiorðasafnið]
[skilgreining] Veiðiafli.
[skýring] Fornt í málinu, sbr. m.a. Jónsbók.

1 fá (st.)s. (fékk (†fekk), fengum (†fingum), fenginn (†finginn)) ‘taka við, afla, útvega, hljóta; láta af hendi við, rétta; geta, áorka’; sbr. fær. , fáa, nno., sæ. og d. , fe. fōn, fhþ. fāhan (nhþ. fangen), gotn. fahan; < germ. *fanhan. Sk. lat. pacīscor ‘fastákveð, geri samning’, pāx ‘friður’, pactum ‘sáttmáli’, gr. paktóō ‘festi, styrki’, fi. pāśa- ‘fjötur’, af ie. rót *pā̆ḱ-, *pa(n)ḱ- ‘festa, fella saman’. So. er n-innskeytt tvf.so. í germ., en orðsift þessi á sér þar líka fulltrúa án n-innskeytis, sbr. fhþ. fuoga, þ. fuge ‘samskeyti’. Sumir ætla að lo. fagur og feginn og so. að fága og fægja (s.þ.) séu af þessum sama toga, en það er vafasamt. Sjá áfá, fang (1), fengur og föggur; ( ‘taka við’ < *and-fāhan (sbr. andföng); ‘afla’ < *ga-fāhan; ‘afhenda’ < *bi-fāhan?).


2 fá s. ‘mála, lita, skreyta; fægja, fága’; sbr. nno. ‘bleikja, gera hvítt’, fe. fǣn, fhþ. fēhen ‘mála’. Norr. so. hefur e.t.v. heitið *fæja (< *faihian) en lagað sig eftir þt. fáða (fáði), sbr. frnorr. rúnar. faihiðo ‘risti, reit’ og fe. fāgian, fhþ. fēhen ‘mála, gera marglitt’. Sk. gr. poikílos ‘marglitur’, fi. peśalá- ‘skreyttur’, fsl. pĭsati ‘rissa, skrifa’. Um frekari ættfærslu sjá fár (3). Sjá (3), fái, fáinn, fán (1), fánn og fél; ath. fákur, -fán og krókafá.


3 fá kv. (18. öld) ‘gljái, glans’. Sk. (2), líkl. nafngert kvk. af lo. fár (3) (< *faihō). Sjá fái, fár (3) og ófá.


fengi h. ‘veiði, herfang’; < *fangia-, einnig -fengi h. (†kv.) í sams. eins og harðfengi < *-fangīn. Sjá (1), fang (1) og fengur.


fengur k. ‘veiði, afli, ávinningur’; sbr. fær. fongur, nno. feng; < *fangi-, sbr. fe. og fhþ. fang k. ‘veiði, grip’. Af sama toga er Óðinsheitið Feng(u)r sem er þó e.t.v. tengdara lo. -fengur í bráðfengur og harðfengur (< *-fangia-ʀ) og merkir e.t.v. ‘hinn fengsæli’. Sjá (1) og fang (1).