firna fannst í 5 gagnasöfnum

firn Hvorugkynsnafnorð

firna Sagnorð, þátíð firnaði

firnar Kvenkynsnafnorð

firn -in firna firna|sterkur

firn nafnorð hvorugkyn

mjög mikið af einhverju

firnin öll af <bókum>


Sjá 2 merkingar í orðabók

firna atviksorð/atviksliður
Fara í orðabók

firn no hvk flt
<þetta> sætir firnum

1 firn h.ft. ‘e-ð óheyrilegt, ósköp, býsn, ódæmi; mikið af e-u; †ódæði, vitfirring’; firna- (ef.ft.) áhersluforl.: firnastór, firnaharður, firnafrost; sbr. fær. findar- t.d. í findarríkur ‘vellauðugur’; firnar kv.ft. † ‘illyrði, skammir’; firna s. † ‘ámæla, ávíta; (óp.) furða á, óttast’; sbr. nno. firnast ‘undrast’. Orðið er af sama toga og firin- (s.þ.), sbr. fe. firen, fhþ. firina ‘ódæði,…’, gotn. fairina ‘sakargift’, fe. firenian, fhþ. firinōn ‘syndga’, gotn. fairinon ‘ámæla’, og líkl. myndað með -in-viðsk. af sömu rót (germ. *fer-) og ferlegur og fjarri (viðliður tæpast *-ina- sk. gr. ainós ‘hræðilegur’ (Pokorny 1959:10)). Upphafl. merk. ‘e-ð fjarstætt, frábrigðilegt’. Sjá fer- (1), firn (2) og fjarri.


2 firn h.ft. ‘öræfi, óbyggðir,…’, físl. firnerni h., nísl. firnindi h. (s.m.), líka ‘mikið af e-u’. Sbr. nno. firne, finne h. ‘óbyggðir, heiðalönd’: fjell å finne, sbr. fnorr. fjo̢ll ok firn. Upphafl. merk. ‘e-ð sem er fjarri, hinumegin, handan við’; eiginl. s.o. og firn (1), en í hlutstæðari merkingu. Sk. ferlegur (sjá fer- (1)), fjar- og fjarri og germ. forsk. *fer-, gotn. fair-, lat. per-, fi. pára- ‘hinn, sá handan við’, gr. pérā ‘yfir um, lengra,…’. Sjá firn (3).


3 firn l., einkum í mst. firnari † ‘fjarlægari að ættartengslum, fjarskyldari’. Lo. þetta kemur lítt fyrir í frst. og sýnist ekki eiga sér beinar hliðstæður í öðrum norr. málum, sbr. þó fær. firnast s. ‘forðast e-n, draga sig í hlé (af feimni eða ótta)’ sem gæti verið leitt af frst. firn. Orðið er sk. þ. fern, en svarar þó ekki til þess, sbr. mhþ. vërne, vërren(e), fhþ. ferrana af ferro ‘fjarri’. E.t.v. svarar firn, firnari til fhþ. firni, gotn. fairneis ‘gamall’ (sjá forn); < *fernia-; og geymir upphafl. staðarlega merkingu orðstofnsins; sbr. gr. pérā ‘lengra’, tokk. A pärne, tokk. B parna ‘utan við’. Sjá firn (1 og 2), firra, fjarri og forn.