fjögur fannst í 6 gagnasöfnum

fjórir fjórar; fjögur hann fékk fjóra og hálfan vinning; fjögurra/fjögra daga vinna

fjögur

fjórir töluorð

talan 4

fjögurra/fjögra ára barn

<þau ræddust við> undir fjögur augu

... einslega

.. á höndum og fótum

skríða/ganga á fjórum fótum

... einslega

.. á höndum og fótum


Fara í orðabók

fjögur töluorð

hvorugkyn af fjórir


Fara í orðabók

karlkyn kvenkyn hvorugkyn
nf. fjórir fjórar fjögur
þf. fjóra fjórar fögur
þgf. fjórum fjórum fjórum
ef. fjögurra fjögra fjögurra fjögra fjögurra fjögra

Fjórir: Eignarfallsmyndin fjögra á síður við í ritmáli.

Þegar talað er um fjóra og hálfan í einhverju sambandi ber að varast að láta beyginguna á fjórum verða fyrir áhrifum frá beygingunni á hálfum. Þarna munaði fjórum prósentum. Þarna munaði fjórum og hálfu prósenti. Ekki: „fjóru og hálfu prósenti“. Hann fékk fjóra vinninga. Hann fékk fjóra og hálfan vinning. Ekki: „fjóran og hálfan vinning“. Stofnunin hefur fjórar stöður. Stofnunin hefur fjórar og hálfa stöðu. Ekki: „fjóra og hálfa stöðu“.

Lesa grein í málfarsbanka


Við ritun talna inni í texta er mælt með því að a.m.k. þær tölur sem beygjast, tölurnar einn, tveir, þrír og fjórir, séu ritaðar með bókstöfum. Öðru máli gegnir í töflum ýmiss konar og stærðfræðilegum útreikningum, þar fer oft betur að rita tölurnar með tölustöfum. Oft fer líka illa á því að skrifa sumar tölur með bókstöfum og aðrar með tölustöfum, dæmi: Hún reyndi við prófið fjórum–5 sinnum. Hér hefði farið betur að rita báðar tölurnar með bókstöfum eða tölustöfum.

Lesa grein í málfarsbanka

fjórir to. ‘4, einum meiri en þrír’; sbr. fær. fjórir, fýra, nno. fjore, fire, sæ. fyra, fgotl. fiaurir, d. fire, fe. féower, fsax. fiuwar, fiwar, fhþ. fior, ne. four, nhþ. vier, gotn. fidwor; fjórir < *fjoðrir < *feð(w)urēʀ; um ef.-myndina fjagra, fjögurra (sbr. fsæ. rúnar. fiakura, fiakurum) sjá fjögur. To. fjórir svarar til lat. quattuor, gr. téttares, (eól.) písyres, fi. catvá̄raḥ, lith. keturì, fsl. četyre < ie. *ketu̯or-/*ketur-. Germ. orðin ættu að hafa hw í framstöðu en hafa fengið f, e.t.v. fyrir áhrif frá fimm (um víxláhrif to., sbr. sex: sjö, níu: tíu). Um frekari ættfærslu eða elsta tákngildi orðstofnsins er allt á huldu. Af fjórir er leidd raðtalan fjórði, sbr. fær. fjórði, nno. fjorde, d. fjerde, fe. féorða, fhþ. fiordo, lat. quartus, og af fjórði fjórðungur k. ‘fjórði hluti’, sbr. fær. fjórðingur, nno. fjordung, d. fjerding, fe. féorþing. Sjá fer- (2), fjórtán og fjögur.


fjögur, †fjo̢gur, †fjúgur h. af to. fjórir, hljóðfirring úr *fio̢ður, *fiuður < *feður; sbr. júgur < *júðr < *euðura-, sbr. þ. euter. Hljóðfirringin er allgömul, kemur t.d. fram á fsæ. Röksteinsristunni (fjakura) og í ef. fjögurra og í fjo̢grtán s.s. fjórtán. Sjá fer- (2) og fjórir. Sumir telja að hljóðfirringin sé miklu eldri, fjögur < ie. *pekuor, *ketu̯or-.