flær fannst í 7 gagnasöfnum

flá Sagnorð, þátíð fló eða fláði

fló Kvenkynsnafnorð

flá 1 -in flár; flár

flá 2 fló, flógum, flegið ég flæ selinn; þótt ég flái/flægi köttinn (sjá § 8.6.4 í Ritreglum)

flá 3 fláði, fláð skórinn fláir; þótt hann flái/fláði selinn

fló -in flóar; flær eins og fló á skinni; allt morar í fló(m); berjast við flóna/flærnar; flóa(r)|friður

flær -nar flóa útrýma flónum

flá nafnorð kvenkyn

hallandi spilda, flötur, t.d. á kletti, í gras- eða mosahalla


Fara í orðabók

flá sagnorð

fallstjórn: þolfall

fjarlægja húð (skinn) af dýri með egghvössu áhaldi

hann fláði skinnið af selnum


Fara í orðabók

fló nafnorð kvenkyn

mjög smátt skordýr sem er sníkjudýr á mönnum og dýrum

vera eins og fló á skinni

vera mjög órólegur, á stöðugri hreyfingu


Fara í orðabók

flá no kvk
<skórinn> fláir

fló no kvk

Kennimyndir: flá, fláði, flegið. Til var sterk þátíðarbeyging, fló sem vikið hefur fyrir veiku þátíðinni fláði.

Lesa grein í málfarsbanka

flær
[Læknisfræði]
[skilgreining] Ættbálkur vænkjalausra skordýra.
[skýring] Þar eð þær sjúga blóð úr fuglum og spendýrum geta þær borið sjúkdóma.
[enska] Siphonaptera

fló
[Læknisfræði]
[enska] Pulex irritans

fló
[Læknisfræði]
[skilgreining] Skordýr af ættbálki Siphonaptera.
[enska] flea

1 flá kv. ‘flotholt á neti, tré- eða korkflaski á efra netteini’; sbr. nno. flå ‘flotholt á neti; afflegið trjábarkarstykki’, sæ. máll. flå (flån, flår), gd. flå (s.m.). Efalítið < *flahō sk. so. að flá og flaga (1) og upphafl. merk. ‘smátréflaski’ e.þ.u.l. Ólíklegt er að orðið eigi nokkuð skylt við fley og so. að flóa (1) eða þá flétta, eins og líka hefur verið getið til. Sjá flá (3) og flag (og flaga (1)).


2 flá kv. ‘hallandi flatlendi, flái; lágur, flatur klettur; mosafláki í halllendi, fjallshlíð (með dýjaveitum); mýrarflói, sökkvamýri; ógöngur, klípa’: vera kominn í f. (með e-ð); sbr. nno. flå ‘víðlend slétta, stór flöt; slétt og nakið klettasvæði; hjalli í fjallshlíð’, sæ. máll. flå ‘lágt eða grunnt ker, grunnur, flatbotna bátur’, orkn. flaa ‘úthagasvæði’; flá < *flahō, sk. gr. pláx (ef. plakós) ‘flötur, sléttlendi, háslétta,…’, lat. placenta ‘flatkaka’, lettn. plakt ‘verða flatur’. Hugsanlegt er að ísl. flá í merk. ‘mýrarflói, ógöngur’ væri af öðrum toga, < *flawō, sk. flóa, en ekki er það mjög sennilegt. Sjá flái (1), flaga (2), flár (1) og fló (1).


3 flá (st. og v.)s. ‘spretta eða fletta e-u af, t.d. húð af líkama; féfletta,…’; sbr. nno., sæ. og d. flå, fe. fléan, gholl. vlaen, vlaeghen (s.m.). Sk. lith. nu-plė̕šti ‘rífa af’, lettn. pluôsît ‘rífa í sundur’, af ie. rót *plēk-, *plǝk- ‘rífa, fletta af’, sem leidd er af *pel- ‘fletta, kljúfa’ í fjöl kv. og á sér margar frændrætur með öðrum rótarauka, sbr. *plēi- í fleinn, *plē-, *plǝ-(s)- í flasa kv., *pleu-s- í flysja o.fl. Sjá flá (1), flag, flagna, fláttur, flengja og fletta. (Stundum er erfitt að dæma um hvort tiltekin orð eru fremur komin af ie. rót *pel- ‘kljúfa’ eða *pel(ǝ)- ‘flatur’ og hafa sumir raunar talið að þetta væri sama rót, sem merkt hefði ‘flatur’ og ‘að kljúfa e-ð í flaska eða flögur’, en það er þó tæpast rétt).


4 flá s. (18. öld) ‘dragast eða hallast að sér (t.d. um vegg); flaka frá, vera fleginn’. Sk. flá (2), flái (1) og flár (1); flá < *flahēn.


1 fló kv. ‘þunnt lag af e-u’: heyfló, myglufló; flóa s. † ‘leggja, þekja (með)’. Sbr. fær. flógv, nno. og sæ. máll. flo (s.m.), fe. flōh ‘flaga, flís’, fhþ. fluoh ‘klettaveggur’ (< *flōhō). Sk. flá (2) og flaga (2) (hljsk.).


2 fló kv. ‘sérstakt skordýr (pulex irritans)’; einnig í sams. marfló (gummarus locusta); sbr. nno. flo, fe. fléah (ne. flea), fhþ. flōh (nhþ. floh); < germ. *flauh-. Uppruni óljós, oft talið sk. flýja og fljúga og merk. þá ‘hin fljóta’ eða ‘stökkdýrið’, sbr. d. loppe, fe. loppe ‘fló’, sem tengt hefur verið við mhþ. lüpfen ‘lyfta sér, hreyfa sig snöggt’. Aðrir ætla að orðið sé sk. gr. psýlla, psýllos, lith. blusà, fi. plúṣi-, lat. pūlex ‘fló’, en hafi ummyndast í germ. og tengst so. fljúga og flýja.


flær, †flœr k. † ‘hiti, velgja’; sbr. fær. fløvi k. ‘ylur, smávegis ástarþokki’. Sjá flóa (2) og flór (2).