gísli fannst í 3 gagnasöfnum

Gísli Gísla Gísla|dóttir; Gísla|son

1 gísl, gísli k. ‘maður sem afhentur er eða tekinn til tryggingar því að samningar takist eða séu haldnir’; sbr. d. gidsel, gissel, fsæ. gísl (to. í finn. kihla ‘félag, trúlofun’), fe. gīs(e)l, fsax. gisal, fhþ. gīsal (s.m.), fír. gíall ‘gísl’ (< *gheis(a)la-) og gell ‘pantur, framlag’ (< *ghis(t)lo-). Líkl. sk. fhþ. gīt ‘ágirnd, græðgi’, fe. gītsian ‘heimta’, nhþ. geiz ‘níska’, lith. geidžiù, geĩsti ‘krefjast, æskja’; gísl þá < ie. *gheidh-tlo-. Sumir telja að germ. orðin séu to. úr keltn.; vafasamt, sbr. l-lausar orðmyndir eins og mlþ. gīse ‘gísl’ og mannanöfn eins og gotn. Andagīs, fe. Gīswulf, norr. Gísmund(u)r. Mannsnafnið Gísl heyrir hér til að nokkru a.m.k., sbr. gall. Congeistlus karlmannsnafn (sjá nánar Gísl (4)). Af gísl er leidd so. gísla † ‘taka eða afhenda sem gísl’, sbr. fe. gīslian, mhþ. gīseln (s.m.). (Ættartengsl gísl og lat. haereō ‘tolli við,…’ lítt sennileg).


4 Gísl, Gísli k. karlmannsnafn; sbr. fe. Gils, fhþ. Gīsal. Gísl kemur einnig fyrir sem nafnliður, sbr. Þorgísl, Végísl og Gíslaug, gotn. Godegisilus, frank. Gundegisilus, einnig l-laust, sbr. fhþ. Gīsmundus, fe. Gīswulf. E.t.v. hafa blandast þarna orðstofnar af óskyldum toga, annarsvegar gísl (1) (s.þ.) og hinsvegar *gísl, sk. geisl og gísl (1), sbr. Gísl (3). Sjá Gils og gíll (1).


gísli k. † ‘stafur’. Sk. geisl (s.þ.), sbr. nísl. gísli k. ‘ljósgeisli’, jó. gissel (s.m.).