hvað fannst í 5 gagnasöfnum

hver Spurnarfornafn/Óákveðið fornafn

hvað hvað eina; hvað sem er

hvað fornafn
sérstætt

(í upphafi beinnar spurningar) hvaða hlutur, hvaða fyrirbæri o.s.frv. (þ.e. í opinni spurningu um hluti, fyrirbæri eða athafnir almennt)

hvað er að frétta?

hvað gerði ég vitlaust?

hverju höfum við gleymt?

hvað skal segja?


Sjá 5 merkingar í orðabók

Venjan er að segja hve margir eða hversu margir. Hin síðari ár hefur einnig færst í vöxt að sagt sé hvað margir.

Lesa grein í málfarsbanka


Frekar skyldi segja hvert er (vanda)málið en „hvað er (vanda)málið“.

Lesa grein í málfarsbanka

hvað, †hvat spfn. h. (einnig óákv.fn. h.); sbr. fær. hvat, nno. kvat (kot, hot), sæ. vad, d. hvad, fe. hwæt, fsax. hwat, fhþ. hwaz, gotn. hwa. Sbr. ennfremur lat. quod, fi. kád (s.m.). Leitt af ie. fn.-stofninum *ke-, *ko-. Sjá hvaða, hvaðan, hvar, hve, hver (2), hví, hvor. (Um hugsanlega tannhljóðslausa víxlmynd af hvað, sjá hvá).


1 hver, †hverr k. ‘heit vatnsuppspretta; melhóll; gígur; skál eða laut í hól eða fjall; †ketill’. S.o. er líkl. hver h. ⊙ ‘vatnspyttur; hvarf í vegi; pyttur eftir bráðnaðan ísjaka á söndum,…’. Sbr. fe. og fhþ. hwer, fi. carú- og fír. coire ‘ketill’. Upphafl. merk. orðsins er ‘ketill’ eða ‘einsk. pottur eða skál’ og aðrar merkingar ísl. orðsins hafa æxlast af því tákngildi. Sjá hvarna, hverna og hvör (1).


2 hver, †hverr og †hver spfn. Í norr. sýnast hafa blandast hér saman tvö fn. skyld en þó frábrugðin að myndun, annars vegar hverr < *hwarjaʀ, sbr. gotn. hwarjis (líkl. myndað af ao. hvar með j-viðsk., sbr. lith. kur̃ ‘hvar’ og kurìs ‘hver’) og hins vegar *hve̢r < *hwaʀ (< *hwaz), sbr. rúnar. Eggjum huwar og gotn. hwas og fsæ. hwā(r), fe. hwā, fsax. hwa, fhþ. (h)wer (ne. who, nhþ. wer), fi. kás. Sjá hvað. Þessir tveir fn.-stofnar virðast hafa runnið saman í norr. hver(r), sbr. fær. hvør, nno. kvar, d. hver. Sjá hvað, hvur og hvör (2).