vísir fannst í 7 gagnasöfnum

vís Lýsingarorð

vísa Sagnorð, þátíð vísaði

vísir Karlkynsnafnorð

vís vís; víst verða margs vís(ari); vita fyrir víst STIGB -ari, -astur

vísa 1 -n vísu; vísur, ef. ft. vísna á sína vísu; eins og hans er von og vísa; vísu|korn; vísna|þáttur

vísa 2 vísaði, vísað

vísir -inn vísis; vísar koma á fót vísi að safni

vís lýsingarorð

áreiðanlegur, öruggur, viss

ganga að því vísu að <geta sigrað hann>

vera vís til þess að <klessa bílinn>

það er <nokkuð> víst að <þú færð skammir>

<lykillinn er> á vísum stað


Sjá 2 merkingar í orðabók

vísa nafnorð kvenkyn

erindi í kvæði, staka, vers


Sjá 2 merkingar í orðabók

vísa sagnorð

fallstjórn: þágufall

benda eða beina (e-m) eitthvert

hann vísaði henni á bankann

geturðu vísað mér á eitthvert hótel?

læknirinn vísaði henni inn

vísa <knattspyrnumanni> af leikvelli

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <þessu> á bug

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <honum> á dyr

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <þessu> frá

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <honum> til sætis

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <henni> til vegar

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <henni> úr skóla

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla

vísa <mér> veginn

sýna honum hvar hann á að sitja

reka hann út

hafna þessu

taka þetta ekki með, útiloka það

fyrirskipa að hann yfirgefi völlinn vegna slæmrar framkomu

reka hana úr skóla


Sjá 2 merkingar í orðabók

vísir nafnorð karlkyn

eitthvað smátt sem er nýbyrjað/nýsprottið

vísir að <merkilegu starfi>


Sjá 2 merkingar í orðabók

vísa nafnorð hvorugkyn

vegabréfsáritun


Fara í orðabók

vís lo (viss, öruggur)
vís lo (vitur, kunnugur)

vísa no kvk (kveðskapur)
vísa no kvk (háttur)
það er ekki í kot vísað að <eiga að fara heim að Hvammi>
<hér> er ekki í kot vísað
það er ekki í kot vísað

vísir no kk
stóri vísirinn
litli vísirinn

Af sögninni vísa er myndað nafnorðið vísun. Það er algengara en eldri myndin vísan sem líka er hægt að nota.

vísibreyta
[Tölfræði]
samheiti vísir
[enska] dummy variable

vísir
[Tölfræði]
samheiti vísihending
[skilgreining] Hending sem tekur gildið núll eða einn.
[enska] indicator

vísir
[Eðlisfræði]
[enska] amplitude

vísir
[Eðlisfræði]
samheiti vísitala
[enska] index

vísir kk
[Hagfræði]
[enska] indicator

vísir
[Hugbúnaðarþýðingar]
[enska] index

vísir
[Læknisfræði]
[skilgreining] Frumur eða vefir í fóstri sem líffæri eða líkamshluti þróast úr.
[enska] anlage,
[latína] primordium

vísir
[Læknisfræði]
samheiti hlutfallstala
[enska] index

vísir
[Landafræði] (7.0)
samheiti vísbending
[enska] indicator

vísir kk
[Málfræði]
[skilgreining] VÍSIR er í raun aðeins tákn (venjulegast i) sem notað er til að tákna samvísun; þ.e. að tveir setningarliður vísi hvor til annars og eigi saman.
[enska] index

vísir
[Málmiðnaður]
[sænska] visare,
[enska] pointer,
[þýska] Zeiger

vísir
[Málmiðnaður]
[sænska] index,
[enska] index,
[þýska] Zeiger

vísir
[Hagrannsóknir]
[enska] indicator

vísir kk
[Ónæmisfræði]
samheiti lykill
[skilgreining] stutt RNA sem þarf að mynda á DNA mót áður en DNA fjölliðari getur hafið lengingu DNA keðju; er síðar eytt og DNA bætt í eyðuna sem við það myndast
[enska] primer

vísir
[Sjómennsku- og vélfræðiorð] (á klukku)
[enska] hand

vísir
[Sjómennsku- og vélfræðiorð] (á mælitæki)
[enska] indicator

vísir
[Bílorð 2 (tækni- og bílorð)]
[skýring] t.d. mælisvísir
[enska] pointer

vísir kk
[Tölvuorð] (í forritun)
[skilgreining] Heil tala sem tilgreinir sæti gagnastaks í runu gagnastaka.
[enska] index

vísir kk
[Uppeldis- og sálarfræði]
[skilgreining] smátt upphaf þess, sem verða skal
[enska] embryo

vísir
[Upplýsingafræði]
samheiti efnisvísir, sérgreinir, skýrivísir
[enska] qualifier

vísir
[Erfðafræði]
samheiti lykill
[enska] primer (DNA)

lykill kk
[Upplýsingafræði]
samheiti atriðisorðaskrá, orðaskrá, skrá, vísir
[sænska] index,
[enska] index,
[norskt bókmál] register,
[þýska] Index,
[danska] register

vísir kk
[Upplýsingafræði]
samheiti kvarði, vísbending, yfirlit skrifað á töflu um bækur í afgreiðslurými á yfirstandandi degi
[sænska] indikator,
[enska] indicator,
[norskt bókmál] indikator,
[þýska] Indikator,
[danska] indikator

vísir kk
[Læknisfræði]
samheiti breytivísir
[skilgreining] Breytilegur þáttur sem nota má til að benda á e-ð eða gefa til kynna tiltekna breytingu.
[enska] indicator

lykill
[Lísa (landupplýsingar á íslandi fyrir alla)]
samheiti vísir
[enska] index

1 vís kv. í samb. öðru vís ‘á annan hátt’; sbr. nno. vis kv. (k.) ‘háttur, venja’, einnig vise kv., nsæ. og fsæ. vis h. (fsæ. aðru vis), nd. vis, gd. wiis ‘háttur’, fe. wīs(e), fsax. og fhþ. wīs(a) kv., nhþ. weise kv. < germ. *wīsa-, *wīsō(n) < ie. *u̯eid-to-, *u̯eid-tā eða *u̯eidsō, *u̯eidsā; í síðara tilvikinu væri orðið leitt af gömlum es/os-st., sbr. gr. eĩdos ‘útlit’, fi. véda- ‘skilningur’. Sk. vita (2), víta og veita (3) og vís (2), sbr. lat. videō ‘ég sé’. Í ísl. kemur og fyrir öðruvísi, öðruvísa og öðruvísu.


2 vís, †víss l. ‘vitur; áreiðanlegur, viss; á kunnum stað, tiltækur,…’; sbr. nno. vis ‘vitur; auðfundinn,…’, sæ. og d. vis ‘vitur, fróður’, fe. wīs, fsax. wīs, fhþ. wīs(i), ne. wise, nhþ. weis(e), gotn. -weis; vís < *wīsa- < ie. *u̯eid-to- eiginl. lh.þt. af *u̯eid- ‘sjá, vita’, sbr. lat. vīsus ‘séður, sem hefur sést’. Sjá vísa (2 og 3), vísend, vísindi, vísi (2), viss, veita (3), vita (2) og víta.


1 vísa kv. ‘háttur, aðferð; staka, (kvæðis)erindi’; sbr. fær. vísa ‘kvæði’, nno. og d. vise, sæ. visa (s.m.), mhþ. wīse ‘lag, söngkvæði’, nhþ. weise ‘háttur, söngvísa’. Eiginl. s.o. og vís (1) (< *wīsa-, *wīsō, *wīsōn). (Merkingin ‘kvæði, staka’ æxlast af ‘háttur’).


2 vísa l.ób. † ‘vís, viss’. Sjá vís (2).


3 vísa s. ‘benda, sýna, veita vitneskju,…’; sbr. fær. vísa (s.m.), nno. visa ‘sýna; senda af stað, snúa að’, sæ. visa, d. vise ‘sýna,…’, fe. og fsax. wīsian, ffrank. wīsōn, fhþ. wīsēn, nhþ. weisen (st.s.) ‘sýna’; vísa < *wīsōn. So. er nafnleidd af vís (2) og upphafl. merk. ‘að gera e-n vísan e-s, sýna, fræða’. Af sama toga er gotn. gaweison, fsax. wīsōn ‘heimsækja’, sbr. lat. vīsere ‘líta á, gaumgæfa’. Af so. vísa er leitt no. vísan, vísun kv.


1 vísir k. ‘konungur, fursti,…’. Sjá vísi (1).


2 vísir k. (19. öld) ‘armur á klukku- eða úrskífu’ (sbr. þ. zeiger af zeigen ‘sýna’), einnig í sams. eins og vegvísir. Sjá vísa (3).


3 vísir k. ‘frjóangi, óþroskað ber eða aldin, grænjaxl’; sbr. fær. -vísa viðliður plöntunafna, nno. vis h. ‘jurtablöð og stilkar’, vise kv. ‘spíra, frjóangi’, vise k. ‘toppur á grasi eða korni,…’, sæ. máll. vise ‘spíra’, jó. vise ‘toppur á kartöflugrasi’, fe. wīse kv. ‘frjóangi, stilkur’. Uppruni umdeildur. Sumir tengja orðið við lat. virēre ‘grænka, gróa’, lith. veisiù, veĩsti ‘æxlast’, lettn. vaisla ‘afkvæmi’, af ie. *u̯ei-s- ‘vaxa, spretta’. Aðrir telja það í ætt við visk og -víss af ie. *u̯ei-s- ‘beygja, snúa’, upphafl. merk. væri þá ‘boginn frjóangi’, sbr. angi (1) og áll (3) ‘spíra’.