vita fannst í 6 gagnasöfnum

vit Hvorugkynsnafnorð

vita Kvenkynsnafnorð

vita Sagnorð, þátíð vissi

viti Karlkynsnafnorð

vita 1 veit, vissi, vitað veistu hvað gerðist?; þótt ég viti/vissi þetta

vita 2 þetta er vita vonlaust

viti -nn vita; vitar ég tel það góðs/ills vita; vita|stofnun; vita|varsla

vita sagnorð

fallstjórn: þolfall

hafa fullvissu (um e-ð)

ég veit svarið við spurningunni

hann veit að hann gerði mistök

hún veit ekki hvort gatan er lokuð

veistu símanúmerið hjá henni?

þeir vissu að gangan yrði erfið

ég vissi ekki hvort flugvélin væri lent

hver veit nema <þú fáir vinning>

láta <hana> vita <um þetta>

veistu hvað

vita ekkert í sinn haus

vita ekki sitt rjúkandi ráð

vita <þetta> fyrir víst

viti menn <þarna eru lyklarnir!>

það er aldrei að vita <nema við fáum köku>

það er ekki gott að vita <hver verður næsti forseti>

það er vitað að <skjalið er frá 17. öld>

það er <ömurlegt> til þess að vita að <fólkið sveltur>

það má guð/hamingjan vita

það væri gaman að vita <hvað gerðist á fundinum>

<hún á ekki kærasta> svo (að) ég viti

<húsið er mannlaust> að því er ég best veit


Sjá 8 merkingar í orðabók

viti nafnorð karlkyn

há uppmjó bygging við sjávarströnd, sem sendir út ljósmerki til leiðbeiningar sjófarendum


Fara í orðabók

vita atviksorð/atviksliður

til áherslu: mjög, alveg (í neikvæðum skilningi)

hann er orðinn vita sjónlaus

þetta áhald er vita gagnslaust


Fara í orðabók

viti no kk (merkjasendir)

viti
[Eðlisfræði]
[enska] beacon

viti kk
[Flugorð]
[enska] beacon

viti
[Sjómennsku- og vélfræðiorð]
[enska] lighthouse

viti
[Raftækniorðasafn]
samheiti sjómerki
[sænska] sjömärke,
[þýska] Bake,
[enska] beacon

vitahús
[Raftækniorðasafn]
samheiti viti
[sænska] fyr(byggnad),
[þýska] Leuchtturm,
[enska] lighthouse

2 við, †vit 1.pfn.tvt.; sbr. fær. vit, fno. mit, nno. me tvo, sæ. máll. vid, fsæ. vit, fe., fsax. og gotn. wit, sbr. lith. vedù (s.m.), e.t.v. < *u̯e-du̯ō, *u̯e- sk. vér pfn.1.p.ft., og *-du̯ō to. tveir; við, vit eiginl. ‘við tveir (tvö, tvær)’. Sjá vér. (Upphafs-m-ið í fno. og nno. orðunum frá endingu undanfarandi sagna).


1 vit h. ‘skynsemd, greind; þekking; meðvitund; fórur, vörslur; mót, heimsókn,…’; sbr. fær. vit h. ‘skynsemd, vitund; aukasól (sbr. viti)’, nno. vit h., sæ. vett, d. vid; < *wita-, en fe. -witt, fhþ. (ge)wizzi, gotn. (un)witi < *witja-, sbr. e.t.v. vit í merk. ‘heimsókn,…’. Af vit h. er leitt lo. vitugur, sbr. fær. vitigur, nno. vitug og sæ. vettig, sbr. vitka og vitki. Sjá vita (2), viti, vitja, vitni.


2 vit 1.pfn.tvt. Sjá við (2).


1 vita kv. ‘skynsemd; þekking’. Sk. vit (1) (s.þ.).


2 vita (nþl.)s. ‘kunna, þekkja; snúa að,…’; sbr. fær. vita, nno. vita (s.m.), sæ. veta og d. vide ‘þekkja,…’, sæ. máll. veta ‘snúa í tiltekna átt’; sbr. og fe. og fsax. witan, fhþ. wizzan, nhþ. wissen, gotn. witan (nt. wait); sbr. gr. oĩda, fi. véda ‘ég veit’, af ie. *u̯eid-, *u̯id- ‘sjá’, sbr. lat. vidēre, fsl. viděti, rússn. videtь ‘sjá’. Sbr. vit (1), vita (1 og 3), vitja, vitni, vitur, veita (3), víta, vís (2), viss, viska (1), viskur og vískur.


4 vita- (19. öld) áhersluorð eða -forliður með orðum neikvæðrar merkingar, t.d. vitagagnslaus, vitalaglaus o.fl. E.t.v. ef.ft. af vit (1) ‘meðvitund, vissa’.


viti k. ‘tákn, forboði; ljós- eða hljóðviti til leiðbeiningar sjófarendum; †bál á hæðum eða fjallatoppum kynt til viðvörunar; eldur (skáldam.); hrafnsheiti (í þulum)’; sbr. fær. viti k. ‘siglingaviti; viðvörunarbál’, nno. vite k. ‘stangardufl; varða; viðvörunarbál,…’, sæ. máll. vite, vette k. ‘lóða- eða netadufl’, d. máll. vede ‘merkistjaki,…’. Af so. vita (2), eiginl. ‘sá sem miðlar vitneskju’, sbr. fe. wita k., fhþ. wizzo ‘ráðgjafi’. (Hrafninn hefur líkl. hlotið nafnið viti af því að hann var talinn spáfugl).